22 ναυάγια σε 13 μέρες ανακάλυψαν έκπληκτοι αρχαιολόγοι στους Φούρνους

SONY DSC
Ξεπερνώντας κάθε προσδοκία, μια υποβρύχια ελληνοαμερικανική αρχαιολογική αποστολή ανακάλυψε 22 ναυάγια γύρω από το αρχιπέλαγος των Φούρνων. Τα ναυάγια θεωρούνται ένα από τα κορυφαία αρχαιολογικά ευρήματα του 2015, ενώ τα νησιά χαρακτηρίζονται πλέον ως η παγκόσμια πρωτεύουσα των αρχαίων ναυαγίων.

“Με την πάροδο μόνο 13 ημερών προσθέσαμε 12% στο σύνολο των γνωστών αρχαίων ναυαγίων στα ελληνικά χωρικά ύδατα”, δήλωσε ο Peter Campbell, από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον και διευθύνων στέλεχος της αμερικάνικης RPM Nautical Foundation. “Βρίσκαμε στην κυριολεξία παντού ναυάγια”, δήλωσε από την πλευρά του στο Discovery o δρ Γιώργος Κουτσουφλάκης .”Σε μία τυπική έρευνα εντοπίζουμε 4 ή 5 ναυάγια ανά εποχή στην καλύτερη περίπτωση”, πρόσθεσε τονίζοντας ότι αν και περίμεναν να έχουν επιτυχία, κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος για τόσα ευρήματα.

Με έκταση μόλις 17 τετραγωνικά μίλια, τα 13 νησιά και νησίδες που αποτελούν τους Φούρνους βρίσκονται ανάμεσα στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου Σάμο-Ικαρία και ακριβώς στη μέση της μεγάλης διαδρομής διέλευσης Ανατολής-Δύσης, καθώς και της διαδρομής βορρά-νότου που συνέδεε το Αιγαίο με την Ανατολή. Τα πλοία που ταξίδευαν από την ελληνική ηπειρωτική χώρα στη Μικρά Ασία, ή πλοία που απέπλεαν από το Αιγαίο για την Ανατολή, έπρεπε να περάσουν από τους Φούρνους.

“Η Ικαρία και η δυτική ακτή της Σάμου δεν έχουν λιμάνια ή αγκυροβόλια, έτσι οι Φούρνοι είναι το πιο ασφαλές μέρος που θα μπορούσαν να σταματήσουν τα πλοία στην περιοχή”, δήλωσε ο Campbell.

Ήταν η πρώτη φορά που μια υποβρύχια αρχαιολογική αποστολή οργανώθηκε στα νησιά. 8 δύτες από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και το RPM Nautical Foundation συνεργάστηκαν με ντόπιους σφουγγαράδες, ψαράδες και δύτες ελεύθερης κατάδυσης και έμειναν κάτι παραπάνω από έκπληκτοι από τα αποτελέσματα.
SONY DSC
Συνολικά, τα ναυάγια εκτείνονται από την Αρχαϊκή Περίοδο (700-480 π.Χ.), στην Κλασική (480-323 π.Χ.) και την Ελληνιστική (323 – 31 π.Χ.), μέχρι και την Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδο (16ος αιώνας). Τα φορτία τους αποκαλύπτουν εμπορικές συναλλαγές μεγάλων αποστάσεων ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, το Αιγαίο, την Κύπρο, την Ανατολή και την Αίγυπτο. Τουλάχιστον τρία πλοία μετέφεραν φορτίο με αμφορείς ή αγγεία, τα οποία δεν έχουν βρεθεί στο παρελθόν σε άλλα ναυάγια.

Πρόκειται κυρίως για σαμιακούς αμφορείς της Αρχαϊκής περιόδου (700-480 π.Χ.) και της Υστερορωμαϊκής περιόδου (3ος-7ος αιώνας μ.Χ.). Επίσης, βρέθηκαν σινωπικοί αμφορείς και μεγάλοι αμφορείς της Μαύρης Θάλασσας του 2ου αιώνα μ.Χ. που περιέχουν σάλτσα ψαριού. Σε ένα από τα ναυάγια ύστερης κλασικής περιόδου βρέθηκε φορτίο χιακών αμφορέων και πίθων και σε ένα άλλο αμφορείς από τη Συρία και την Παλαιστίνη του 3ου-4ου αιώνα μ.Χ.

Οι αρχαιολόγοι χαρτογράφησαν κάθε ναυάγιο με την χρήση μεθόδων φωτογραμμετρίας για να δημιουργήσουν τρισδιάστατα σχέδια της περιοχής. Αντιπροσωπευτικά αντικείμενα συλλέχθηκαν από κάθε ναυάγιο για επιστημονική ανάλυση και ενδέχεται να εκτεθούν σε μουσεία μετά το τέλος των εργασιών συντήρησης.

Σύμφωνα με την αρχαιολογική ομάδα, ο αριθμός των ναυαγίων που βρίσκονται γύρω από τους Φούρνους καταδεικνύει περισσότερο το μέγεθος της κίνησης που διέρχονταν αυτήν την θαλάσσια οδό παρά το αν τα νησιά ήταν ασφαλή. “Λαμβάνοντας υπόψη τα 22 ναυάγια και το χρονολογικό εύρος των ευρημάτων, αντιστοιχεί με περίπου ένα ναυάγιο ανά αιώνα – ένα αρκετά ασφαλές στοίχημα για τους ναυτικούς”, ανέφερε ο Κάμπελ. “Αυτά τα ναυάγια πιθανότατα να έπεσαν σε μια ξαφνική καταιγίδα ή μηχανική, όπως ένα σπασμένο πηδάλιο που εμπόδισε τον έλεγχο του πλοίου”, πρόσθεσε.
SONY DSC
Ο αριθμός των ναυαγίων είναι πιθανό να αυξηθεί, αφού οι αρχαιολόγοι έχουν εξετάσει μόνο το 5% των ακτών του αρχιπελάγους, και δείχνουν βέβαιοι ότι πολλά περισσότερα ναυάγια θα ανακαλυφθούν. “Σχεδιάζουμε να επιστρέψουμε στους Φούρνους το επόμενο έτος και να συνεχίσουμε την έρευνα”, ενημέρωσε ο Κάμπελ.

Ακολουθεί βίντεο για την επιστημονική ανακάλυψη από το CNN: